فاضلاب شهری چیست

پس از ظهور پدیده ای به نام فاضلاب شهری در کلان شهرها، شهروندان به دنبال این هستند که بدانند اصلا فاضلاب شهری چیست و چه کمکی به مردم می کند؟ در این مطلب به تعریف فاضلاب شهری می پردازیم، و تعاریف و مفاهیمی ساده و بدون اصطلاحات تخصصی را ارائه می کنیم که متوجه سیستم فاضلاب شهری شده و نهایتا در حد یک شهروند، بدانید فاضلاب شهری چیست.

تعریف فاضلاب شهری

بطور ساده، فاضلاب به آبی گفته می شود که برای مصرف خاصی استفاده شده باشد و بر اثر آن، کیفیت اولیه ی خودش را از دست داده باشد و مثلا با ناخالصی و یا آلودگی هایی، همراه شده باشد.

انواع فاضلاب شهری چیست

فاضلاب شهری انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

فاضلاب بهداشتی

که خود به فاضلاب خانگی، فاضلاب تجاری و فاضلاب مؤسسات عمومی تقسیم بندی می شود.

فاضلاب خانگی

شامل پسابهای سرویس های بهداشتی خانه ها، مغازه ها، فروشگاه ها و … مانند توالت، حمام و… می باشد. اگر این پساب ها جمع آوری نشود، نیاز به خدمات لوله بازکنی سرویس بهداشتی پیدا می کنید.

فاضلاب صنعتی

فاضلاب های صنعتی، در نتیجه فعالیتهای کارخانه ها، کارگاهها و هرگونه مراکز صنعتی می باشد که بر اساس نوع فرآورده تولید شده مراکز صنعتی خواص این گونه فاضلابها نیز متفاوت است.

فاضلاب کشاورزی

فاضلاب هایی که در اثر فعالیت های کشاورزی بوجود می آیند. چاه هایی که بر اثر جمع شدن این مواد دچار گرفتگی میشه و نیاز به خدمات چاه بازکنی پیدا می کنید.

فاضلاب سطحی یا سیلاب

فاضلاب های سطحی یا سیلاب، شامل آبهای ناشی از ذوب برف و یخ و یا بارندگی می باشد. فاضلاب های سطحی به دلیل وجود آلودگی هوا و محیط شهری از غلظت آلودگی خاص خود برخوردار است. البته به این گروه می توان آبهای جاری در کانالها و جوی ها را نیز اضافه کرد.

اجزای موجود در فاضلاب شهری چیست

بطور کلی مشخصات فاضلاب بر مبنای ترکیب فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن توصیف می شود. البته بسیاری از ویژگی های فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی بر همدیگر اثر متقابل دارند که به این اثرات متقابل باید توجه شود.

به طور مثال دما به عنوان یک مشخصه فیزیکی، بر مقدار گازهای محلول و فعالیت بیولوژیکی تأثیر گذار است. همچنین توجه به پارامترهای کیفی فاضلاب، از پایه های اصلی طراحی صحیح تصفیه خانه های فاضلاب و بهره برداری مطلوب از آنها است.

روش های جمع آوری فاضلاب شهری چیست

روش های جمع آوری فاضلاب شهری به دو صورت سنتی ونوین قابل طبقه بندی است:

شیوۀ سنتی جمع آوری فاضلاب شهری

در شیوۀ سنتی جمع آوری فاضلاب شهری؛ بطور ثقلی آب مصرف شده به شکل صحیح جمع آوری و به تصفیه خانه منتقل می شود، که خود به ۲ روش کانالهای جدا ازهم و روش درهم تقسیم می شود.

در روش کانالهای جدا از هم، فاضلابهای خانگی از طریق یک خط لوله مجزا و فاضلابهای سطحی بوسیله لوله دیگر به تصفیه خانه منتقل می شوند. در روش درهم، فاضلابهای خانگی و سطحی از طریق یک خط لوله به تصفیه خانه منتقل می گردند.

بر اساس تحقیقاتی که در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بر روی وضعیت جمع آوری فاضلاب در جوامع کوچک انجام شد این نتیجه به دست آمد که هزینه های سیستم ثقلی و یا متداول ۴ برابر هزینه های تصفیه و دفع فاضلاب است. به همین خاطر، سیستم جدید پیشنهاد شد.

روش های نوین جمع آوری فاضلاب شهری

روش سپتیک تانک ثقلی Septik Tank Effluent Gravity { STEG })

در روش سپتیک تانک ثقلی یک پیش تصفیه بر روی فاضلاب انجام شده و مشکلی جهت تامین سرعت خود شستشویی وجود ندارد چون مواد جامد معلق درشت در سپتیک تانک مانده و اختلالی در تامین سرعت خود شستشویی بوجود نمی آورد.

روش سپتیک تانک با پمپ ( Septik Tank Effluent Pump )

روش سپتیک تانک با پمپ، شامل شبکه تحت فشار است. در این روش، سپتیک تانک مجهز به صافی و پمپ با فشار بالاست. فاضلاب خروجی توسط لوله هایی با قطر کم، که تحت فشار می باشند، پمپاژ می شود. شبکه جمع آوری فاضلاب اصلی نیز در این روش تحت فشار می باشد.

روش Pressure Sever With Grinder Pump

این سیستم جمع آوری فاضلاب، شبیه روش دوم است ولی بجای استفاده از پمپ ساده از پمپ قوی تری استفاده می شود.

روش خلاء

در روش خلاء برای جمع آوری فاضلاب، از شبکه ای استفاده می شود که تحت فشار منفی و خلا قرار دارد. در این روش جایگزین نیز مانند حالت های قبلی، قطر لوله ها کم، عمق کارگذاری شبکه نیز کم و شتاب نیز وجود ندارد.

از بین این روشها تنها سیستم STEG قابل استفاده است.

مراحل تصفیه فاضلاب شهری چیست

در حال حاضر تصفیه فاضلاب در سه مرحله انجام می شود.

تصفیه اولیه فاضلاب شهری

هدف جداسازی مواد جامد از فاضلاب ورودی و جدا کردن نخاله های بزرگ توسط غربالها و یا خرد کردن آنها با تجهیزات خرد کننده است.

مراحل تصفیه اولیه

1. غربال کردن یا آشغال گیری
2. خرد کردن
3. شن گیری یا حذف دانه
4. اندازه گیری جریان
5. ته نشین سازی مقدماتی

تصفیه ثانویه فاضلاب شهری

تبدیل بیولوژیکی مواد آلی کلوئیدی و محلول به جرم زنده که بعداً به وسیله ته نشین سازی جدا می شود. معمولاً تصفیه بیشتر لجن ثانوی توسط فرایندها بیولوژیکی بی هوازی صورت می گیرد.

مراحل تصفیه ثانویه

جریان خروجی از تصفیه اولیه هنوز دارای ۴۰ تا ۵۰ درصد از مواد جامدمعلق و تقریباً تمام مواد آلی و معدنی محلول اولیه می باشد. جهت حذف مواد آلی در تصفیه ثانویه از فرایندهای فیزیکی، شیمیایی و یا بیولوژیکی استفاده می شود.

1. لجن فعال
2. هوادهی لجن فعال
3. برکه ها و لاگونها
4. گندزدایی جریانهای خروجی
5. تصفیه و دفع لجن
6. تغلیظ لجن
7. شناور سازی
8. هضم لجن
9. دفع لجن

تصفیه ثالت فاضلاب شهری

تصفیه ثالث یا تصفیه پیشرفته فاضلاب شامل جداسازی بهتر مواد جامد معلق و حذف مواد مغذی است که در این مرحله از بین بردن ترکیبات فسفر و نیتروژن به وسیله مجموعه ای از فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی انجام می شود.

مراحل تصفیه ثالث

1. حذف نیتروژن
2. حذف فسفر