سیستم خنک کننده یخچال باعث پیشگیری از فاسد شدن مواد غذایی داخل آن می شود. در این مقاله به نحوه عملکرد این سیستم می پردازیم:
یخچال و فریزر از جمله وسایلی هستند که در زندگی روزمره کاربرد های زیادی دارند و در هر منزلی یافت می شوند. با پیشرفت تکنولوژی و صنعت، این وسایل نیز تغییرات زیادی نموده و پیشرفته تر شدند و مدل های مختلفی از آن ها در بازار یافت می شود. کاربرد یخچال در زندگی روزانه پیشگیری از خراب شدن مواد غذایی می باشد که این امر به وسیله پایین بودن دمای داخل آن رخ می دهد. این کاهش دادن دما توسط سیستم خنک کننده یخچال اتفاق می افتد که در این مقاله به چگونگی کار این سیستم و اجزای آن می پردازیم:
سیستم خنک کننده یخچال چگونه کار می کند؟
زمان شروع کار توسط کمپرسور (موتور یخچال)، گازی که درون کمپرسور و مدار ها وجود دارد، به محفظه اواپراتور که سردخانه می باشد، فرستاده می شود. داخل محفظه اواپراتور سرمای گاز از آن گرفته شده و گاز دوباره گرم می شود. سپس کمپرسور با انجام مکش، این گاز را از محفظه اواپراتور خارج کرده و به کندانسور (رادیاتور) پشت یخچال می فرستد.
در رادیاتور عمل خنک کردن گاز دوباره انجام می شود و کمپرسور مجددا گاز را به گردش در می آورد. این عمل پیوسته تکرار می شود تا محیط اوپراتور به دمای تعیین شده و مدنظر برسد. بطور خلاصه می توان گفت که یخچال گرمای مواد غذایی درون خود را گرفته و آن را به محیط اطرافش منتقل نموده و بدین ترتیب محفظه خود و مواد داخل آن را خنک نگه می دارد.
یکی از اصلی ترین علت های ایجاد برفک درون یخچال، درست کار نکردن سیستم خنک کننده یخچال می باشد. زیرا در صورتی که این سیستم به درستی کار نکند، سرمای ایجاد شده نمی تواند به خوبی جا به جا شده و انتقال پیدا کند. یکی دیگر از نشانه های خراب بودن سیستم خنک کننده، کاهش سرمای درون یخچال است. خراب شدن سیستم خنک کننده یکی از اصلی ترین دلایل مراجعه مردم به تعمیرکار یخچال می باشد.
محل تجمع و عبور گاز های خنک کننده
در یخچال مسیری ساخته شده که گاز از آن عبور کرده و محیط را خنک می کند. اجزای این مسیر عبارت است از:
- کمپرسور یا موتور (Compressor): مجموعه ای تشکیل شده از سوپاپ، پیستون و میلنگ که وظیفه اصلی در سیستم خنک کننده یخچال دارد.
- اواپراتور (Evaporator): سردخانه یا محفظه خنک کننده، قطعه ای در یخچال که برای سرماسازی استفاده می شود.
- کندانسور یا رادیاتور (Condenser): لوله های مارپیچی پشت یخچال که از جنس فلز می باشند و وظیفه انتقال حرارت را بر عهده دارند.
- سایر لوله های انتقال دهنده گاز یخچال
گاز توسط کمپرسور یخچال در این مسیر عبور به جریان در می آید و در سردخانه سرمای گاز از آن گرفته شده و گرم می شود. سپس به کندانسور یا رادیاتور انتقال یافته و در آن بخش دوباره سرد شده و توسط کمپرسور به سردخانه فرستاده می شود. گرمای گاز یخچال توسط کندانسور به محیط اطراف داده می شود و به همین دلیل است که همواره پشت یخچال ها گرم می باشد.
انواع گاز های سیستم خنک کننده یخچال
همانطور که متوجه شدید، وظیفه خنک کردن محیط داخل یخچال بر عهده گاز یخچال می باشد و در صورت خالی شدن گاز یخچال، عملیات خنک سازی انجام نمی گیرد. در زمان های قدیم که سیستم برق کشی به آسانی قابل دسترسی نبود، از نفت به عنوان سوخت یخچال استفاده می کردند تا گاز در مسیر عبور خود به گردش در بیاید. گازی که در آن زمان برای سرد کردن محیط داخل یخچال استفاده می شد، آمونیاک بود.
گرمای ناشی از سوختن نفت باعث منبسط شدن گاز آمونیاک شده و آن را به گردش در می آورد. در برخی از مناطق محروم و دور افتاده کشور هنوز هم از یخچال های نفتی استفاده می شود. اما امروزه به هیچ عنوان از گاز آمونیاک برای سیستم خنک کننده یخچال استفاده نمی کنند، زیرا این گاز بسیار سمی و خطرناک بوده و همچنین قابلیت انفجار و اشتعال دارد. علاوه بر این گاز آمونیاک در صورت ترکیب شدن با رطوبت، می تواند تاثیر بسیار بدی بر روی فلزات داشته باشد.
امروزه برای ساخت سیستم خنک کننده یخچال از گازی به نام فرئون (Freon) استفاده می کنند. استفاده از این گاز خطرات آمونیاک را به همراه ندارد اما می تواند بر روی لایه ازون تاثیر گذار باشد. البته لازم به ذکر است امروزه متخصصین برخی از ویژگی های گاز فرئون را به گونه ای تغییر داده اند که اثرات مخرب کمتری بر روی لایه ازون داشته باشد.
