در گذشته جایگاه تجهیزات موتورخانه ها در پایین ترین طبقه ساختمان بود و اکنون چند سالی است که با پیدایش سیستم هایی مانند چیلر، مینی چیلر و… این سیستم های گرمایشی و سرمایشی در پشت بام ساختمان ها نیز قرار میگیرند.
پس از گرانی نسبی سوخت، اکثر ساختمان ها بر خلاف گذشته که به سیستم موتورخانه مرکزی مجهز بودند، به سمت تجهیز هر واحد به سیستم های سرمایشی و گرمایشی گرایش پیدا نمودند.
موتورخانه چیست؟
در ساختمان ها تمامی دستگاه های مکانیکی و کنترل کننده های الکتریکی و تاسیسات لازم برای سرمایش و گرمایش ساختمان به یک فضا انتقال داده می شود که کنترل آن ها راحت تر شود. به محل قرار گرفتن این تجهیزات موتورخانه می گویند. یک جا جمع شدن وسایل و تاسیسات لازم، فرآیند تعمیر موتورخانه را نیز آسان تر می کند. از موتورخانه ها برای تهویه مطبوع و گرمایش ساختمان استفاده می شود.
تجهیزات موتورخانه
با توجه به روشی که برای سیستم تهویه مطبوع و گرمایش استفاده می شود تجهیزات متفاوتی در موتورخانه ها مورد نیاز هستند، مانند دیگ، مشعل، چیلر و… که به برسی برخی از آنها می پردازیم.
دی اریتور؛ از تجهیزات موتورخانه
این دستگاه اکسیژن آب را که از عوامل اصلی خوردگی در خطوطی لوله، دیگ و پمپ ها می باشد، از آب جدا می نماید. و عمل پیش گرمایش آب را قبل از ورود به دیگ انجام می دهد.
دیگ یا بویلر در تجهیزات موتورخانه
دیگ های حرارت مرکزی از مولدهای گرمایی در موتورخانه می باشند. دیگ ها بسته به نوع مصرف به سه نوع آب گرم، آب داغ و بخار تقسیم می شوند و همانطور که از نام آنها پیداست آب در این دیگ ها می تواند دماهای مخلفی داشته و به آب گرم، داغ یا بخار تبدیل شود. دیگ ها از نظر جنس و ساخت در دو دسته چدنی و فولادی هستند.
چیلر؛ از دیگر تجهیزات موتورخانه
چیلرها دارای دو مدل تراکمی و جذبی هستند. که مدل تراکمی آن مصرف برق بیشتری دارد و به همین دلیل استفاده از مدل جذبی چیلرها که از انرژی حرارتی استفاده کرده و کم صدا و بدون لرزش هستند، در میان سازندگان و صاحبان ساختمان ها بیشتر است. بعلاوه اینکه تعداد قطعات متحرک چیلرهای جذبی و هزینه های تعمیر آن نسبت به چیلرهای تراکمی کمتر بوده و دارای مزیت اقتصادی است.
پمپ آب در موتور خانه
انتقال آب با ایجاد فشار وظیفه پمپ می باشد. آب گرم شده در دیگ شده با استفاده از پمپ در خطوط لوله انتقال داده می شود.. پمپ ها با توجه به شرایط های متفاوتی که در آنها استفاده می شوند، دارای ابعاد و ظرفیت های متفاوتی هستند.
لوازم توزیع گرما و سرما در تجهیزات موتورخانه
آب سرد و گرمی که داخل موتور خانه در دیگ یا چیلر تولید می شود با عبور از شبکه های انتقال به وسایل توزیع سرما و گرما می رسد. وسایل توزیع گرما و سرما که فن کویل و هواساز نمونه ای از آن ها هستند، عمل تهویه مطبوع محیط را انجام میدهند و برای گرمایش در زمستان و سرمایش در تابستان استفاده می شوند. فن کویل معمولا در زیر پنجره ها نصب می شود فقط برای توزیع هوای گرم و سرد است. اما هواساز روی رطوبت هوا نیز کنترل دارد.
مشعل
عمل تولید حرارت و گرما در دیگ ها به وسیله مشعلی که بر روی دیگ نصب شده است، انجام می شود. در اکثر موارد سوخت مشعل ها گاز یا گازوییل می باشد. انرژی حرارتی مورد نیاز دیگ ها برای گرم یا داغ کردن آب توسط مشعل فراهم آورده می شود.
منبع انبساط
منبع های انبساط در تجهیزات موتورخانه از لوله ها حفاظت کرده و مانع از ترکیدگی آن ها در اثر انبساط حجمی را می شوند. همچنین این منبع ها در صورت کم شدن آب سیستم، آب موجود در منبع را به سیستم انتقال می دهد. منبع انبساط در دو نوع باز و بسته ساخته می شود.
