رزین ترکیب طبیعی و یا مصنوعی می باشد که بسیار چسبناک بوده و حلال آن الکل میباشد اما در آب حل نمی شود. رزین ها بسته به ترکیب شیمیایی و مورد مصرف آن به روش های مختلفی طبقه بندی می شوند که کاربردهای زیادی در صنعت دارند و البته امروزه در عرصه هنر نیز از آن استفاده می شود. در این مطلب به معرفی رزین اپوکسی پرداخته و کاربردهای رزین اپوکسی را شرح می دهیم.
رزین طبیعی را با استفاده از گیاهان طبیعی به دست میآورند که بهترین نمونه رزین طبیعی شیره درخت کاج می باشد. جالب است بدانید که سنگ زیبای کهربا در موارد تزیینی از آن استفاده می شود در اثر سخت شدن همین رزین گیاهی به وجود می آید. سالهای زیادی است که انسان از رزینهای طبیعی استفاده میکند مثلاً برای درزگیری قایق ها، ظرف غذا، مومیایی کردن اجساد و غیره از رزین درخت کاج استفاده می شده است.
امروزه با پیشرفت و توسعه فناوری کشف شده است که رزین می تواند به پلیمر تبدیل شود و کمی بعد از آن انسان ها توانستند رزینهای مصنوعی را کشف کنند که در اکثر موارد پلیمرها توسط رزین مصنوعی ساخته می شود چرا که ارزان تر بوده و تصفیه راحت تری دارد. همچنین در نقاشی ساختمان و رنگ آمیزی چوب از این ماده استفاده های زیادی می شود.
انواع رزین اپوکسی
- پلی استر
- وینیل استر
- اپوکسی
- پلی اورتان
- و سایر رزین ها
رزین ها از جنبههای مختلفی دسته بندی میشوند که از نظر کاربرد و همچنین نحوه خشک شدن و پختن و … متفاوت می باشد. در ادامه به توضیح انواع رزین از نظر نحوه خشک شدن و طبقه بندی آنها پرداخته ایم:
- رزین های تک جزئی
- رزین های چند جزئی
رزین هایی که در مجاورت هوا سریع خشک میشوند را رزین های هوا خشک یا همان رزینهای تک جزئی می نامند که از جمله این رزین ها میتوان به انواع چسب ها و همچنین ماده ای که جهت براق کردن سنگ های آنتیک مورد استفاده قرار می گیرد، اشاره کرد.
رزین های چند جزئی میباشند که برای خشک شدن نیاز به مواد مکملی دارند که اصطلاحاً به این مرحله پخت گفته می شود. این مواد مکمل سبب خشک شدن و پخته شدن رزین ها می شود. چون این واکنش درونی می باشد می توان از این رزین ها جهت کارهای حجمی استفاده کرد. این خاصیتی است که رزین های تک جزئی از آن بی بهره اند یعنی بعد از اختلاط دو جنس رزین خشک می شود.
کاربردهای رزین اپوکسی
شاید حدود ۵۰ سال باشد که از رزین های اپوکسی استفاده می شود و امروزه نیز همچنان از پرکاربردترین موادی می باشند که در مصارف مختلف به کار گرفته میشوند. استفاده از رزین آپوکسی نه تنها در صنایع پوششی می باشد که در صنایع مختلفی مثل عمران، هوافضا، صنایع اتومبیل و… مورد استفاده قرار می گیرد.
رزین های اپوکسی از مقاومت شیمیایی برخوردار هستند که در برابر خوردگی مقاومت خوبی دارند به همین دلیل با وجود اینکه عضوی از دسته رزین های مصنوعی گران قیمت می باشند ولی در صنعت و هنر کاربرد فراوانی دارند. نوعی رزین اپوکسی وجود دارد که کاملاً شفاف می باشد و جهت کارهای حجم مثل زیورآلات و کارهای تزیینی بسیار مناسب می باشد.
ماده سخت کننده رزین
ماده سخت کننده رزین و هاردنر مینامند که در نوع اپوکسی چسبناک غلیظ و دوجزئی، هاردنر باید به میزان مشخصی با رزین ترکیب شود و و این مقدار بستگی به ترکیب شیمیایی رزین و هاردنر دارد که شرکت سازنده آن را مشخص می کند. اغلب میزان ترکیب هاردنر با رزین به صورت دو رزین و یک هاردنر میباشد.
واکنش بعد از ترکیب رزین و هاردنر شروع می شود که رزین شروع به پخته شدن و خشک شدن می کنند و زمان این واکنش علاوه بر ترکیب دو جز به دما و شرایط محیطی مناسب نیز بستگی دارد.
حداقل زمانی که برای خشک شدن رزین در دمای محیط نیاز است تقریبا ۳۵ درجه و به مدت ۲۴ ساعت می باشد. اما پخته علمی رزین و همچنین واکنش درونی آن مادر تا یک ماه ادامه داشته باشد که می توان گفت رزین بعد از ۲۴ ساعت قابل شکل دهی و پرداخت است.
