قیر چیست؟! کاربرد قیر در صنعت و عایق کاری

همانطور که میدانید، قیر ماده ای خمیری شکل است که نقش عایق کاری رطوبتی و ساخت آسفالت را برعهده دارد. همچنین از قیر خالص برای افزایش سطح کیفی ایزوگام در پوشش بام یا دیوار ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد. قیر از مشتقات نفت است و عموما در پالایشگاه ها تولید میشود.

قیر چیست؟! و از چه موادی به دست می آید؟!!

در ابتدا مفهوم قیر را برایتان شرح می دهیم. در واقع می توان گفت قیر جسمی جامد به رنگ سیاه و قهوه ای تیره است. این ماده جامد، در سولفور کربن و تتراکلروکربن کاملاً حل می‌شود. همانطور که گفته شد در دمای اتاق به حالت جامد وجود دارد و هرچه دما افزایش یابد حالت آن به صورت خمیری شکل در می آید و پس از مدتی مایع می شود. از خواص  و ویژگی های مهم قیر که باعث می‌شود کاربردهای قابل توجهی داشته باشد، غیر قابل نفوذ بودن در برابر آب و همچنین چسبندگی بالا است.

قیرخالص آن قیری است که از نفت یا سنگهای معدنی مخصوص استخراج می شود. با توجه به منبع استخراج، در دسته بندی های مختلف قرار می گیرد. اگرچه بعد از فرایند استخراج قیر خالص برای قابل استفاده شدن باید تحت فرایندهای مختلف قرار گیرد. این فرایندها انواع مختلف قیر را به شکل های مختلف قیر دمیده، قیر محلول، غیر امولسیون، قیر پلیمری و… تبدیل میکنند.سنگ معدنی قیر

تاریخچه استفاده از انواع قیر

در آغاز صنعت قیرکاری، ویا به عبارت کاربرد قیر، به شکل پودر روی سطح جاده ها پخش می شد که این تکنیک کاملا موفقیت آمیز بوده است. البته پس از مدت کوتاهی، پودر گرم شده، بر روی جاده ها عملیات آسفالت کردن جاده هارا سهولت بخشید. با پیشرفت تکنولوژی، کاربرد قیر در زمینه های راه سازی، پوشش کف، بام، لوله های زیرزمینی، استفاده در ساخت ایزوگام، کانال ها و پل ها و رنگ آمیزی گسترش یافت.

آشنایی با انواع قیر

از انواع قیر می‌توان به قیر های نفتی، قیر طبیعی، قیر دمیده، قیر مخلوط و قیر امولسیون اشاره کرد که هر یک ویژگی ها و شرایط ساخت خود را دارند. به طور مختصر به توضیح درباره هر یک از انواع مختلف قیر می پردازیم:

۱- قیر نفتی و طبیعی

همانطور که گفته شد معمولاً از تقطیر نفت خام و انواع سنگ های معدنی به دست می آید. محصول از دو مرحله تقطیر نفت خام در برج تقطیر بدست می آید. در فشاری نزدیک به فشار اتمسفر، فرآیند تقطیر ادامه داده میشود. سپس آن دسته از ترکیبات سنگین و نفت سفید خارج می‌گردند. نهایتا مخلوطی از ذرات بسیار ریز که به حالت جامد در آمده‌اند باقی می ماند. این ذرات در ماده سیال گریس مانند غوطه ور می باشند.
قیر طبیعی در طبیعت در اثر تبدیل نفت خام پس از گذشت زمان های طولانی به دست می‌آید. به همین دلیل اینگونه نام گذاری شده است. دریاچه ی قیر بهبهان ایران و دریاچه ای به نام دریاچه قیر تیرینیداد آمریکا دارای قیر طبیعی هستند.دریاچه قیر

۲- قیر دمیده

با دمیدن هوای داغ ب داخل لوله ها، به دست می آید. هوای بسیار داغ با دمای ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد توسط لوله های مشبک دمیده میشوند. با این کار اتم های هیدروژن و اکسیژن هوا ترکیب می شوند و آب را به وجود می‌آورد. از نظر درجه نفوذ قیر دمیده نسبت به سایر انواع قیر نفوذ کمتری دارد. همچنین در برابر تغییرات حساسیت کمتری را از خود نشان میدهد که این بیانگر کیفیت و سطح چشم گیر کاربرد قیر دمیده است. علامت اختصاری قیر دمیده با حرف انگلیسی R نمایش داده می شود.

۳- قیر مخلوط یا محلول

قیر مخلوط یا محلول در درجه حرارت بالا  به حالت مایع می رسد.. سرعت و  زمان لازم برای سفت شدن قیر بستگی به نوع محلولی دارد که به قیر اضافه می شود؛ به طور مثال به دلیل بالا بودن سرعت تبخیر بنزین، سفت شدن قیری که محلول آن بنزین است سریع تر از سایر انواع قیر مخلوط و محلول میباشد. اما سرعت تبخیر نفت پایین است در نتیجه قیر هایی که حلال آن ها نفت هستند دیر تر سفت میشوند.

۴- قیر امولسیون

برای ساختن قیر امولسیون، ماده امولسیون کافی و آب را با هم مخلوط کنید. البته گفته شده میزان ماده امولسیون بسیار کم و تقریبا در حدود ۳ تا ۵ درصد وزن قیر باشد. آّ به کار رفته شده نیز حداکثر ۳۰ تا ۵۰ درصد وزن قیر است. در ساخت قیر امولسیون ماده امولسیون ساز معمولا میتواند نمک آمونیوم، اسید آلی، و یا قلیا باشد؛ که موجب باردار شدن ذرات قیر میشوند.

استفاده از قیر امولسیون فواید بسیاری دارد که ازجمله آن میتوان به کاهش آلودکی محیط زیست اشاره کرد. همچنین از دیگر کاربرد قیر امولسیون میتوان به کاربرد آن را در زمینه آسفالت سرد در محیط های مرطوب یا  عایق کاری اشاره کرد.قیر امولسیون

چند ویژگی برتر قیر امولسیون

در ادامه به برخی از ویژگی های قیر امولسیون اشاره خواهیم کرد:

  1. می‌ توان از یر امولسیون در آسفالت با ضخامت کم استفاده کرد.
  2. حین نگهداری قیر امولسیون و یا راه اندازی اولیه به حرارت دهی نیازی نیست.
  3. به علت سیال بودن قیر امولسیون نفوذپذیری آن مناسب است.
  4. قیر امولسیون عاری از هرگونه مواد سمی است.
  5. حین اجرا  قابلیت آتش گیری و اشتعال ندارد.
  6. برای راه اندازی و پیاده سازی قیر امولوسیون به ابزار آلات و ماشین های پیچیده نیازمند نخواهیم شد.
  7. قیر امولسیون پس از فرآیند شکست از رنگ قهوه ای به سیاه تغییر رنگ می دهد و درمدتی کوتاه برای تردد حاضر میشود.

مشخصات فنی و کیفی قیر درانواع مختلف

با دانستن ویژگی ها و مشخصات فنی قیر میتوانید توع مرغوب را تشخیص داده و سلامت و طول عمر مفید محصول راتضمین کنید.

درجه نفوذ

هرچه میزان نفوذ بر حسب میلی متر کمتر باشد، مقاومت سخت تر و مرغوبیت و کاربرد قیر بیشتر میشود.

گرانروی

با استفاده از دستگاه سی بولت فیورل میتوان میزان روانی قیر را تشخیص داد که البته واضح است در دما های بالا روانی محصول کمتر میشوند.آزمایش گرانروی قیر

درجه اشتعال

حداکثر دمایی که قیر میتواند در کارگاه تحمل کند به درجه اشتعال معروف است.

افت وزن

از مشخصات مهم و اساسی قیر است. این خاصیت معمولا در دمای ۱۶۳ درجه سانتی گراد و مدت ۵ ساعت(دمای پخت آسفالت) اندازه گیری میشوند.

و از دیگر مشخصات قیر میتوان شکل پذیری (انگمی)، درجه خلوص و در جه نرمی را نام برد.

عوامل موثر بر درجه بندی کیفیت قیر

رده بندی و یا درجه بندی قیر های جامد را براساس ویژگی هایی از جمله دارای نفوذ پذیری، اکسیده شدن،گرانروی و یا ویسکوزیتی و کارایی انجام میدهند.

به عنوان مثال:
قیر هایی که از تقطیر نفت خام بدست می آیند نرم تر هستند و از قیر هایی که از چند نوع فلز با هوادهی تشکیل میشوند، نرمی کمتری دارند و با کیفیت تر هستند.

کاربرد قیر در زمینه های مختلف

به طور کلی از کاربرد های قیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • راهسازی
  • کاربرد های صنعتی
  • عایق رطوبتی ساختمان های تجاری و مسکونی
  • عایق الکتریکی

البته لازم به ذکر است کاربرد عمده قیر در راهسازی بیشتر دیده میشود و در مراتب بعد به عنوان عایق رطوبتی به عنوان ماده اصلی در ساخت عایقی تحت عنوان ایزوگام مورد استفاده قرار میگیرد.

۹۰ درصدکاربرد قیر تولیدی در حوزه راهسازی و تنها ۱۰ درصد باقی مانده برای مصارف دیگر کنار گذاشته میشود.کاربرد قیر در آسفالت جاده

کاربرد قیر درعایق کاری

معمولا از دیگر کاربرد قیر، برای عایق بندی و  عایق کاری در قسمت های مختلف ساختمان مانند بام و کف حمام استفاده میشود. حتما تا به حال شنیده اید که میگویند”بهتر است قیر، بصورت قیرگونی استفاده شود”  این بدان معناست که  به منظور تثبیت قیرکاری و ایزوگام کاری ساختمان، برای نیازمند نشدن به تعمیرکار ایزوگام در مدتی کوتاه پس از نصب ایزوگام، آن را همراه با گونی استفاده کنید. اینکار زیرسازی را تثبیت می کند.

دسته بندی شده در: ایزوگام و قیرگونی و آسفالت, مجله

ارسال نظر

  • هنوز هیچ مطلب محبوبی وجود ندارد.
Scroll Up